Нұрғиса Тілендиевтің мұрасы

Серіктестіктің басты мақсаты – КСРО халық әртісі, Халық қаһарманы Нұрғиса Тілендиевтің мұрасын сақтау, оны орындаушылар мен тыңдармандардың жаңа буынына қолжетімді ету және шығармашылығының қазіргі мәдени өмірдегі орнын кеңейту. 

Бағдарламаны қаржыландыру көлемі: 100 миллион теңге.
Жоба серіктесі: «Нұрғиса Тілендиевтің мәдени мұрасы» жеке қоры.
Жүзеге асыру кезеңі: 2026–2027 жылдар. 

Ұрпақтан-ұрпаққа жеткен әуез

Нұрғиса Тілендиев – композитор, дирижер әрі домбырашы. Оның шығармашылығы Қазақстанның музыкалық мәдениетінде айрықша орын алады. Шығармаларында қазақ музыкасының дәстүрлері мен оркестрлік орындаудың мүмкіндіктері үйлесіп, халық әуендері мен күйлерінің байлығы кеңінен ашылады. Тілендиевті «қазақтың Бетховені» деп те атайды. Оның шығармашылығында оркестр сүйемелдеуімен домбырада жеке орындау ерекше орын алды. Композитор 40-тан астам фильмге және ондаған спектакльге музыка жазды. Оның музыкасы «Қыз Жібек», «Менің атым Қожа», «Бандыны қуған Хамит» және басқа да танымал фильмдерде орындалады. 

Оның өміріндегі басты істерінің бірі – «Отырар сазы» ансамблін құруы. Ұжым 1980 жылы Жамбыл атындағы Қазақ мемлекеттік филармониясы жанынан құрылып, 1982 жылы оркестр мәртебесіне ие болды. Оркестр құрамында домбырамен қатар жетіген, шертер, сазсырнай, сыбызғы және шаңқобыз сияқты ұлттық аспаптар да жаңғыра бастады. Оркестр дәстүрлі қазақ музыкалық аспаптарының үнін сақтап, оларды қалың көпшілікке танытуға ықпал етті. 

Бүгінде академиялық «Отырар сазы» оркестрі өз негізін қалаушының орындаушылық дәстүрін жалғастырып, қазақ музыкасын Қазақстанда және шетелде таныстырып келеді. Оркестр өз тарихында Франция, Германия, Түркия, Азия және Таяу Шығыс елдерінде өнер көрсетті. Ұжымға қолдау көрсету және оның тәжірибесін жас музыканттарға жеткізу AÑSA Foundation мен «Нұрғиса Тілендиевтің мәдени мұрасы» қорының бірлескен бағдарламасында маңызды орын алады. 

AÑSA Foundation қолдауы алты бағытты қамтиды:

1. Музыкалық аспаптар мен сахналық жабдықтар

Бағдарлама «Отырар сазы» оркестрінің материалдық-техникалық базасын жаңартуды көздейді. Атап айтқанда, төл музыкалық аспаптар мен кәсіби репетициялық жабдықтар сатып алынып, сахналық костюмдер тігіледі.

2. Жас музыканттарды қолдау

Жас орындаушылар мен аранжировщиктер үшін атаулы стипендиялар мен гранттар тағайындау, жетекші музыканттардың қатысуымен байқаулар мен шеберлік сабақтарын өткізу жоспарлануда. Бұл жас мамандарға кәсіби дағдыларын дамытуға және аға буынның тәжірибесін меңгеруге мүмкіндік береді.

3. Концерттер мен халықаралық гастрольдер

Серіктестік аясында Қазақстанда және шетелде концерттер мен гастрольдік турлар ұйымдастыру көзделген. Олар жаңа тыңдармандарды Нұрғиса Тілендиевтің шығармаларымен және қазақтың оркестрлік музыкасымен таныстыруға мүмкіндік береді.

4. Мұрағатты цифрландыру және сақтау

Бағдарлама аясында сирек кездесетін мұрағаттық жазбаларды цифрландыру, Нұрғиса Тілендиев шығармаларына заманауи аранжировкалар әзірлеу және оның музыкасын халықаралық стримингтік платформаларға орналастыру жоспарлануда. Сонымен қатар композитордың өмірі мен шығармашылығы туралы деректі бейнематериалдар жасау көзделген.

5. Баспа және зерттеу жобалары

Нұрғиса Тілендиевтің қазақ музыкасының дамуына қосқан үлесі туралы коллекциялық винил пластинка, академиялық ноталық жинақтар және ғылыми мақалалар шығару жоспарлануда. Бұл басылымдар оның шығармаларын сақтап, одан әрі орындауға және зерттеуге қолдау көрсетеді.

6. Ақпараттық қолдау

Бағдарлама бұқаралық ақпарат құралдарымен және цифрлық платформалармен жұмыс істеуді: композитор, «Отырар сазы» оркестрі және жобаға қатысушылар туралы мақалалар, сұхбаттар мен бейнематериалдар дайындауды көздейді. Ақпараттық қолдау оның мұрасына назар аударуға, бағдарлама аясындағы іс-шаралар туралы ақпарат таратуға және жас аудиторияның қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді.